W ferie odśnieżymy zasady bezpieczeństwa w sieci i sposoby dbania o siebie w cyfrowym świecie. Co tydzień poruszymy inny temat: tworzenie silnych haseł, odróżnianie faktów od dezinformacji, cyfrowa higiena – to tylko niektóre propozycje. Przy okazji polecimy Wam sprawdzone materiały edukacyjne – nasze bezpłatne kursy e‑learningowe, poradniki i broszury – a do tego zachęcimy Was do sprawdzenia swojej wiedzy w praktyce.

W każdym odcinku Zimowej Akademii OSE będą na Was czekać krótkie pytania i zadania. Odpowiedzi, opublikowane w finale serii, stworzą coś wyjątkowego: minikodeks bezpiecznego internauty, który warto mieć zawsze pod ręką.

Zimową Akademię OSE zaczynamy od silnych i bezpiecznych haseł. Nauczcie się tworzyć zabezpieczenia w trzech prostych krokach!  

Krótkie hasło = kłopoty

Dostęp do komputera, skrzynki e-mail czy profilu w mediach społecznościowych wymaga ustawienia silnego hasła, czyli kombinacji znaków znanych tylko Wam. Niestety, analiza haseł ujawnionych w wyciekach, pokazała, że zabezpieczenia tworzone przez internautów są tak proste, że można je złamać w kilka sekund.

Zespół CERT Polska ustalił, że ponad połowa używanych haseł składała się z maksymalnie ośmiu znaków. Co więcej, bardzo często tworzono je z imion, popularnych słów typu „misiek”, „admin.1”, „password” albo oczywistych układów klawiatury, np. „123qwe” (CERT Polska, 2022).

Sprawdźcie sami listę najpopularniejszych haseł. Jeśli Wasze hasła też tak wyglądają, czas to zmienić!

Silne hasło – trzy proste zasady

Hasło to pierwsza linia obrony przed cyberzagrożeniami – strzeże naszych danych, kont i pieniędzy przed nieuprawnionym dostępem. Dlatego warto poświęcić chwilę, aby stworzyć takie zabezpieczenie, które działa jak solidny szyfr. Jak to zrobić i o czym pamiętać? Poznajcie rekomendacje CERT Polska w tym zakresie:

1. Silne hasło to długie hasło! Używajcie fraz składających się z minimum 14 znaków. Unikajcie oczywistych kombinacji liter i cyfr, nie wykorzystujcie kojarzących się z Wami danych (np. daty urodzenia) ani potocznych zwrotów itd.
2. Tworząc hasło, korzystajcie z długich, sprytnie zmienionych fraz, które będą łatwe do zapamiętania dla Was, ale trudne do złamania dla przestępców (np. ChodziLisekKoloBoruNarobilRumoru).
3. Siłę hasła wzmocnią też abstrakcyjne połączenia i obcojęzyczne wtręty (np. OrangeKotSkaczePoGalaktykach).

Stosujcie unikalne hasła we wszystkich miejscach, gdzie zakładacie swoje konta. A jeśli macie trudność z ich zapamiętaniem – skorzystajcie z menedżera haseł!

Jeszcze jedna wskazówka: nie ma potrzeby okresowej zmiany hasła. Jeśli jednak podejrzewacie, że ktoś je poznał albo Wasze hasło wyciekło (możecie to sprawdzić np. na stronie bezpiecznedane.gov.pl) – koniecznie zmieńcie swoje dotychczasowe hasła do logowania, w tym również hasła pokrewne, które łatwo zgadnąć. 

Przezorny zawsze ubezpieczony

Silne hasło to jedno. Aby jeszcze lepiej chronić się w internecie, warto korzystać z dodatkowych zabezpieczeń. Wszędzie, gdzie to możliwe, włączcie weryfikację dwuetapową, czyli oprócz hasła logujcie się dodatkowymi składnikami, np. kodem otrzymanym SMS-em lub w aplikacji czy odciskiem palca.

Kolejna ważna sprawa, choć na pewno nie ostatnia – zachowacie czujność w sieci i kierujcie się zasadą ograniczonego zaufania. O czym warto pamiętać?

• Wasze dane logowania to tajemnica! Nigdy nie zdradzajcie innym swoich zabezpieczeń.
• Ignorujcie telefony, maile, SMS-y, które mogą świadczyć o próbie wyłudzenia cennych danych, np. logowania do serwisów społecznościowych czy bankowości internetowej.
• Zwracajcie baczną uwagę na to, gdzie wpisujecie swoje dane uwierzytelniające. Szczególnie niebezpieczne są fałszywe strony, np. łudząco podobne to tych oryginalnych.

Więcej o zasadach tworzenia silnych haseł i ochrony przed atakami przeczytacie na stronie CERT Polska w zakładce Kompleksowo o hasłach. Polecamy Wam też nasz poradnik „ABC Cyberbezpieczeństwa 2.0” – znajdziecie w nim ponad 200 ułożonych alfabetycznie definicji haseł związanych z bezpiecznym funkcjonowaniem w sieci. 

Zostańcie z nami! W kolejnym odcinku Zimowej Akademii OSE podpowiemy Wam, jak nie nabrać się na sztuczki cyberprzestępców.  

Zadanie 1

Na koniec zadnie: wymyślcie silne hasło, które łatwo zapamiętacie. Napiszcie, czym charakteryzuje się hasło trudne do złamania. Odprowadzi szukajcie w ostatnim odcinku Zimowej Akademii OSE.

Źródło:

„Co wycieki danych mówią o hasłach”, (2022), artykuł na stronie cert.pl [online, dostęp dn. 16.01.2026].