W kolejnym odcinku Zimowej Akademii OSE przypominamy, jak nie dać się złowić cyberprzestępcom. Przeczytajcie koniecznie! Na końcu tekstu, podobnie jak tydzień temu, czeka na Was zadanie. Na finał całej serii, czyli po feriach zimowych, opublikujemy odpowiedzi – w formie minikodeksu bezpiecznego internauty. Warto mieć go zawsze przy sobie!

Jak to działa?

Phishing to termin, który pochodzi od angielskiego czasownika „fishing”, oznaczającego łowienie ryb. Nie jest to przypadek. Pomiędzy tymi dwoma słowami można znaleźć co najmniej kilka analogii. Jedna z nich to oczywiście podobne brzmienie, ale na tym nie koniec.

Zjawisko, które określamy mianem phishingu, opiera się na wykorzystaniu różnorodnych technik manipulacji. Dodatkowo, bazuje na uśpieniu naszej czujności i nawoływaniu do pośpiechu.

Oszuści wysyłają wiadomości, które wyglądają na autentyczne – mogą przypominać komunikaty ze szkoły, informacje o problemach z kontem, „pilne” prośby o potwierdzenie danych lub atrakcyjne oferty, które znikną, jeśli tylko nie zareagujemy natychmiast.

Wiadomości te najczęściej:

  • zawierają link prowadzący do fałszywej strony lub prośbę o podanie danych osobowych albo danych logowania;
  • wywołują emocje – strach, presję czasu lub ciekawość.

W różnych środowiskach

Wszyscy możemy stać się ofiarami phishingu, jeśli nie zachowamy odpowiedniej ostrożności. Cyberprzestępcy wykorzystują różne okazje, aby „złowić” nas na swoje sztuczki. Wysyłają prośby o natychmiastową płatność zaległego rachunku, wraz z niebezpiecznym linkiem, czy adresy stron, na których są dostępne „wyjątkowe promocje”. Podszywają się także pod popularne instytucje lub znane osoby.

Z tego typu próbami oszustwa możemy się spotkać w pracy, w sytuacjach prywatnych, ale także w szkole, gdzie wykorzystywane są przecież narzędzia cyfrowe. Zarówno uczniowie, jak i nauczyciele mogą stać się celem prób wyłudzeń, korzystając z dzienników elektronicznych, platform edukacyjnych, czy poczty elektronicznej.

Przykłady możliwych zagrożeń? To m.in. fałszywe wiadomości o zmianie hasła, prośby o pilne zalogowanie się lub informacje o rzekomych problemach technicznych, wymagających określonego działania z naszej strony. Brak ostrożności może prowadzić do utraty dostępu do konta lub nieautoryzowanego przejęcia danych.

Co robić?

Choć wiadomości phishingowe bywają bardzo wiarygodne, są pewne elementy, które mogą stanowić  sygnały ostrzegawcze dla odbiorcy. Warto zwracać uwagę na:

  • nietypowy adres nadawcy;
  • błędy językowe lub nienaturalny styl wiadomości;
  • prośby o podanie danych wrażliwych;
  • nacisk na szybkie działanie („nie zwlekaj”, „to ostatnia szansa”).

Kluczową zasadą bezpieczeństwa jest nieklikanie w linki i nieotwieranie załączników, jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości co do ich pochodzenia i intencji nadawcy.

Rodzice i nauczyciele pełnią ważną rolę w budowaniu świadomości cyfrowej dzieci. Regularne rozmowy o zagrożeniach, tłumaczenie mechanizmów działania cyberoszustów i wspólne analizowanie podejrzanych wiadomości pomagają kształtować czujność.

Warto podkreślać, że prośba o pomoc nie jest niczym złym, a zgłoszenie podejrzanej sytuacji to właściwa reakcja. Dzieci powinny wiedzieć, że w razie wątpliwości zawsze mogą zwrócić się do zaufanego dorosłego po odpowiednie wsparcie.

Wiedza, czujność i dobre nawyki skutecznie zmniejszają ryzyko stania się ofiarą phishingu. Przerwa od nauki to dobry moment na spokojne rozmowy, ćwiczenia i przypomnienie zasad bezpiecznego korzystania z internetu.

Świadomość zagrożeń i mechanizmów działania cyberprzestępców jest kluczowa, aby nie wpaść w pułapkę – dotyczy to zarówno uczniów, jak i dorosłych.

Zadanie 2

Na koniec obiecane zadanie. Zastanówcie się nad treścią przykładowej wiadomości phishingowej. Dlaczego jest podejrzana? Co powinno zwrócić uwagę odbiorcy? W ostatnim odcinku Zimowej Akademii OSE pokażemy Wam przykłady wiadomości-pułapki. Sprawdźcie wtedy, czy poszliście dobrym tropem. Powodzenia!

Inne aktualności

Zobacz więcej

Umiejętności cyfrowe: dlaczego warto znać podstawy kryptologii?

23.01.2026

Kryptologia towarzyszy nam na każdym kroku – chroni hasła, bankowość internetową, aplikacje i komunikatory. Chcecie odkryć świat tajnych kodów i zabezpieczonych wiadomości? Skorzystajcie z bezpłatnych kursów dostępnych na OSE IT Szkole!

Zimowa Akademia OSE: twórz silne hasła

21.01.2026

Ferie zimowe to idealny moment, by złapać oddech, a przy okazji zdobyć praktyczne (cyber)umiejętności. Dołączcie do Zimowej Akademii OSE i odkryjcie, jak mądrze, zdrowo i bezpiecznie korzystać z internetu oraz urządzeń cyfrowych.

ABC cyberbezpieczeństwa 2.0 – praktyczny poradnik dla każdego użytkownika internetu

20.01.2026

Skorzystajcie z naszego bezpłatnego, kompleksowego i praktycznego poradnika, który w przystępny sposób wyjaśnia, jak bezpiecznie funkcjonować w cyfrowym świecie.

Kursy wybrane dla Ciebie

Wybierz poziom edukacyjny i sprawdź spersonalizowane rekomendacje kursów.