Cyfrowa higiena to nic innego jak troska o siebie w świecie pełnym ekranów. Od razu wyjaśniamy: nie trzeba rezygnować z ulubionych gier czy filmów – wystarczy trzymać się zdrowych zasad. Ale jak przekonać dzieci, że warto odkładać tablet, robić przerwy od technologii i wybierać spotkanie z przyjacielem zamiast kolejnego filmiku?

Pomoże kot Fomek i jego przyjaciółka – rybka Jomcia! Nasi tytułowi bohaterowie trzech kursów z serii „Fomek i Jomcia. Wielka ucieczka od ekranów” uczą równowagi cyfrowej. Przekonajcie się sami!

Fomek i cyfrowa higiena

Fomek to nie taki zwykły kot, który śpi na klawiaturze i przewraca kubki z herbatą. Razem z rybką Jomcią pokazuje dzieciom przykre skutki niekontrolowanego korzystania z internetu, przedstawia różne aktywności offline, które są dobrą alternatywą dla urządzeń cyfrowych, a także podpowiada, jak dbać o zdrowie i rozsądnie używać nowych technologii. I co najważniejsze uczy, że można mądrze z nich korzystać: lubić smartfony i tablety, ale też aktywności poza siecią.

Choć Fomek wpada w pułapki zbytniego przywiązania do internetu, szybko odkrywa, że długie wpatrywanie się w ekran oznacza mniej czasu na rozmowy, zabawę i spacery. Rezolutna Jomcia pomaga mu dostrzec, że kiedy cały dzień kręci się wokół gier i filmików, umykają nam prawdziwe przygody – te poza siecią. Dzieci uczestniczące w kursie łatwo odnajdą w kocie i rybce siebie oraz swoje codzienne nawyki.

Co Fomek wie o ekranach, czego dzieci często nie dostrzegają?

Świat Fomka kręci się wokół ekranów: tu powiadomienie, tam gra czy nowy filmik. Kot dobrze wie, że technologie są po coś – mogą uczyć, bawić, pomagać w kontaktach z przyjaciółmi. Problem zaczyna się wtedy, gdy „tylko pięć minut” zamienia się w godzinę, a potem w pół dnia.

Fomek pomaga najmłodszym nazwać to, czego doświadczają w związku z użytkowaniem urządzeń cyfrowych, choć sami często tego nie zauważają:

• ekran włączamy tylko „na chwilę”, a niejednokrotnie kończy się na braku ruchu i zmęczonych oczach;
• wieczorne bajki przed snem wydłużają zasypianie, a brak kontroli nad czasem online to częsta przyczyna wyczerpania;
• granie zamiast spotkania z przyjaciółmi osłabia relacje;
• smartfon odbiera okazję do rozmowy twarzą w twarz.

W kocim świecie objawia się to w bardzo prosty sposób: Fomek zapomina o Jomci, przegapia wspólne zabawy i wyprawy do parku, bo „musi” złapać kolejne myszki na ekranie albo obejrzeć nowy filmik.

Zasady cyfrowej higieny – do zapamiętania

Przygody Fomka i Jomci to okazja do poznania kilku prostych zasad cyfrowej higieny:

• Ekrany mają swój czas, tak jak posiłki czy sen. Dzieci uczą się, że warto ustalić konkretne pory i limity na korzystanie z urządzeń. Fomek odkrywa, że jeśli ma z góry zaplanowany czas na grę, łatwiej mu odłożyć tablet, gdy przychodzi moment na zabawę z przyjaciółką.
• Po każdej „sesji przy ekranie” – przerwa. Krótkie przerwy na ruch, spojrzenie w dal, przeciągnięcie się i kilka kroków po pokoju pomagają oczom i ciału odpocząć. Fomek pokazuje, że warto odejść od ekranu i wyjść na spacer – to dobry sposób na regenerację.
• Najważniejsi są przyjaciele „w realu”. Gdy Fomek zaczyna wybierać tablet zamiast spotkań z Jomcią, szybko zauważa, że omijają go ważne rzeczy: rozmowy, wspólne żarty, przygody. To dobra lekcja dla dzieci – relacje z rodziną i kolegami powinny być na pierwszym miejscu. Wirtualny świat nie ucieknie – może zejść na dalszy plan.
• Co za dużo, to niezdrowo. Jomcia przypomina, że czas online jest fajny, jeśli nie trwa zbyt długo. Fomek przez siedzenie do późna z nosem w ekranie chodzi niewyspany i nie ma energii do działania. Dzieci dostają jasny przekaz: ważna jest równowaga. Są rzeczy, których urządzenia po prostu nie zastąpią – jak zabawa na świeżym powietrzu, posiłki w spokoju, odpoczynek i sen.

Jak dorośli mogą wspierać dzieci w nauce cyfrowej higieny?

Choć bohaterami kursu są zwierzęta, prawdziwymi przewodnikami pozostają dorośli – nauczyciele i rodzice. To oni pomagają dzieciom zrozumieć cyfrowe zasady Fomka i Jomci oraz zastosować je w codziennym życiu.

W praktyce oznacza to np. organizowanie dziecku aktywności offline: zajęć sportowych, plastycznych, wspólnego czytania, spotkań z rówieśnikami. Dobrze jest też razem z dzieckiem ustalić rodzinne czy szkolne zasady korzystania z urządzeń: bez ekranów przy stole, w czasie najdłuższej przerwy, bez telefonu co najmniej godzinę przed zaśnięciem.

Ponadto należy pamiętać o dawaniu dobrego przykładu – jeśli rodzic ma czas na wspólną zabawę bez przerywania „bo ktoś pisze”, a nauczyciel nie zerka stale na telefon, łatwiej najmłodszym zrozumieć sens cyfrowej higieny.

A może po realizacji naszych kursów Fomek i Jomcia na dłużej zagoszczą w Waszych domach czy szkołach? Zachęcamy do kontynuowania tematu cyfrowej higieny na różne sposoby:

• policzcie, ile czasu dzieci/uczniowie spędzają dziennie przy ekranach;
• zaproponujcie im zamianę jednej „ekranowej” aktywności na coś offline – spacer, rysowanie komiksu o Fomku, zbudowanie kartonowego akwarium dla Jomci;
• stwórzcie wspólnie „Kocie zasady korzystania z urządzeń” i powieście je w widocznym miejscu w szkole lub w domu (np. w formie plakatu z Fomkiem).

Jak widać Dzień Kota to też dobry pretekst, by zacząć rozmowę o tym, że warto uciekać od ekranów, by odzyskać dobre samopoczucie i przeżywać wspaniałe przygody! 

Skorzystajcie z naszych trzech bezpłatnych kursów z cyklu „Fomek i Jomcia. Wielka ucieczka od ekranów” i przekonajcie się, że higiena cyfrowa nie oznacza rezygnowania ze smartfona – wystarczy używać go mądrzej:

• „Rozdział 1 – Dzień, w którym Fomek zapomniał o całym świecie”;
• „Rozdział 2 – Wielkie przygody małego kota i rezolutnej rybki, czyli świat poza smartfonem”;
• „Rozdział 3 – O dniu, w którym Fomek dowiedział się, dlaczego co za dużo, to niezdrowo”.