W internecie, mediach społecznościowych czy grach online młodzi mogą zetknąć się z przekazami, które wzmacniają postawy prowadzące do radykalizacji. Z jednej strony mogą to być subtelne treści – memy, posty czy komentarze – budujące niechęć wobec innych czy podsycające lęk, z drugiej – celowe działania tzw. agentów wpływu, którzy propagują hejt, pogardę, dyskryminację, przemoc czy mowę nienawiści. Jak chronić młodzież przed ekstremistyczną propagandą?

Zachęcamy do nauki z OSE IT Szkołą! Kurs „Radykalizacja” został opracowany z myślą o dwóch grupach odbiorców – uczniach szkół ponadpodstawowych i nauczycielach. Jego celem jest wzmocnienie kompetencji w zakresie rozpoznawania niebezpiecznych treści oraz reagowania na wszelkie działania związane z normalizacją przemocy.

Kurs powstał w ramach ogólnopolskiego projektu „Broń się w necie”, realizowanego przez Państwowy Instytut Badawczy NASK oraz Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Dziś udostępniamy materiał uczniom i nauczycielom na naszej platformie e-learningowej OSE IT Szkoła.

Dlaczego o radykalizacji trzeba mówić w szkole?

Radykalizacja to proces, w którym ktoś stopniowo zaczyna mieć coraz bardziej skrajne poglądy i emocje, aż może zacząć akceptować przemoc jako sposób „rozwiązywania problemów”. Nic nie dzieje się z dnia na dzień, to raczej powolne przesuwanie granic: zmiana języka, patrzenia na świat w kategoriach „my” kontra „oni”, coraz większa wrogość wobec innych grup, czasem fascynacja przemocą czy teoriami spiskowymi.

Taka postawa często wiąże się z odrzuceniem podstawowych wartości demokratycznych, takich jak szacunek dla innych, równość czy prawo do odmiennego zdania. W skrajnych przypadkach radykalizacja może prowadzić do ekstremizmu i terroryzmu, czyli popierania lub używania przemocy motywowanej ideologią, polityką lub religią.

Radykalizacja jest procesem bardzo indywidualnym, na większą lub mniejszą odporność na trudne sytuacje online mają wpływ: emocje (poczucie krzywdy, wykluczenia, odrzucenia), sytuacja życiowa, grupa rówieśnicza, kontakt z treściami lub osobami promującymi skrajne idee. Edukacja powinna więc skupiać się na rozpoznawaniu wczesnych sygnałów świadczących o próbach radykalizacji, potrzebie włączania krytycznego myślenia i szukania pomocy, zanim dojdzie do zarysowania podziału na „nas” i „wrogów” czy akceptacji przemocy.

Od czego zacząć naukę cyberzagrożeń? Mamy dla Was konkretne wsparcie! Z naszym kursem e-learningowym uczniowie lepiej zrozumieją, jakie niebezpieczeństwa czają się online, a nauczyciele otrzymają konkretne wsparcie metodyczne i merytoryczne.

Kurs „Radykalizacja” dla uczniów

Kurs adresowany do uczniów przeprowadza młodych ludzi przez temat radykalizacji – od prostych definicji do realnych przykładów, np. rozmów w sieci, sposobów działalności różnych grup w social mediach czy w środowiskach gier cyfrowych. Kurs „Radykalizacja”:

• pomaga rozpoznać niepokojące sygnały świadczące o próbach manipulacji;
• pokazuje, że radykalizacja to często proces, a nie jedno wydarzenie;
• zwraca uwagę na rolę emocji – poczucia krzywdy, niesprawiedliwości czy wykluczenia;
• tłumaczy, jak działają osoby i grupy próbujące wciągać innych w środowisko promujące skrajne postawy.

Kurs pomaga uczniom nazwać to, co często „dzieje się między wierszami”: przemoc słowną, wykluczenie, radykalne treści w sieci – i daje konkretne wskazówki, gdzie szukać pomocy oraz z kim rozmawiać o niebezpiecznych sytuacjach online.  

Kurs – wsparcie dla nauczycieli

Wersja kursu dla nauczycieli skupia się na tym, co z perspektywy szkoły najważniejsze – wczesnej identyfikacji niepokojących sygnałów, właściwym reagowaniu na zagrożenia online oraz budowaniu kultury bezpieczeństwa i dialogu. Materiał wyjaśnia, jak wygląda proces radykalizacji, pokazując zarówno tło zjawiska, jak i praktyczne wskazówki do pracy wychowawczej i profilaktycznej.

Nauczyciele znajdą w kursie zagadnienia dotyczące m.in.:

• sposobów rozpoznawania charakterystycznych cech przekazów o potencjale radykalizującym;
• wzmacniania odporności na radykalne treści i postawy;
• reagowania na niepokojące materiały lub zachowania pojawiające się w sieci i w otoczeniu młodych ludzi.

Kurs to doskonałe narzędzie pracy dla nauczycieli nad budowaniem w klasie postawy szacunku, otwartości na innych ludzi oraz odporności na skrajne ideologie.

Wspólny cel: bezpieczeństwo online

Dzięki naszemu kursowi uczniowie otrzymują narzędzia potrzebne do krytycznego spojrzenia na skrajne treści, a nauczyciele – wsparcie w prowadzeniu trudnych rozmów oraz reagowaniu na niepokojące sygnały.

Zapraszamy na OSE IT Szkołę, skorzystajcie z naszych bezpłatnych materiałów: 

• „Radykalizacja” – kurs dla uczniów szkół ponadpodstawowych
• „Radykalizacja” – kurs dla nauczycieli

Już wkrótce udostępnimy kolejny kurs przygotowany w ramach projektu „Broń się w necie”. Śledźcie nasze aktualności na stronach OSE IT Szkoła i ose.gov.pl oraz komunikaty na Facebooku OSE.