Hejt nie jest żartem, a cyberprzemoc, niestety, nie kończy się wraz z wylogowaniem. Z trudnymi sytuacjami w sieci i poza nią mierzy się coraz więcej młodych ludzi – często samotnie. Jak uczyć młodzież rozpoznawać hejt, odróżniać krytykę od mowy nienawiści i reagować na przemocowe zjawiska w sieci? Sięgnijcie po nowe, bezpłatne kursy dostępne na OSE IT Szkole.

Kursy dotyczące hejtu i mowy nienawiści adresowane są do dwóch grup odbiorców – uczniów szkół ponadpodstawowych i nauczycieli. W naszych materiałach poruszamy kwestie wolności słowa i cyfrowej odpowiedzialności za treści publikowane w sieci. Uczymy też, jak postępować w przypadku hejtu – online i w klasie.

Kursy powstały w ramach ogólnopolskiego projektu „Broń się w necie”, realizowanego przez Państwowy Instytut Badawczy NASK oraz Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

O hejcie w szkole

Z raportu NASK „Nastolatki” wynika, że co trzeci uczeń doświadcza przemocy online, a niemal połowa badanych nie zwraca się do nikogo po pomoc, po prostu milczy, znosząc wyzywanie, ośmieszanie, poniżanie czy straszenie. Jednocześnie aż 17% młodzieży nie potrafi jednoznacznie stwierdzić, czy doświadczyła przemocy w sieci (Ładna i in, 2025).

Te dane pokazują, że cyberprzemoc – w tym hejt i mowa nienawiści – to realny problem wśród nastolatków, choć młodzież nie zawsze potrafi rozpoznać źródło agresji. Dlatego tak ważne są rozmowy i edukacja na temat szkodliwych zachowań w internecie.

Hejt i mowa nienawiści nie znikną, ale możemy sprawić, że nie będą normą w szkolnym i internetowym świecie. Od czego zacząć dyskusję z uczniami o szacunku i odpowiedzialności za słowa? Sięgnijcie po nasze nowe kursy e-learningowe dotyczące hejtu.

• „Hejt czy szacunek? Ty tworzysz internet” – kurs dla uczniów szkół ponadpodstawowych
• „Między wolnością słowa a odpowiedzialnością. Jak uczyć młodzież rozpoznawania i reagowania na hejt” – kurs dla nauczycieli

Z naszym materiałem uczniowie, dowiedzą się, skąd bierze się hejt, dlaczego sprawcy szykanują innych w sieci, jakie są skutki negatywnych zachowań online i jak można na nie reagować. Z kolei nauczyciele znajdą praktyczne wskazówki, jak rozmawiać z młodzieżą o odpowiedzialności za słowa i wzmacniać ich odporność na agresję w sieci.

Kultura nienawiści online – wiedza dla uczniów

Nowy kurs adresowany do uczniów wyjaśnia, czym różni się krytyka od mowy nienawiści, a także pokazuje, że hejt rzadko jest przypadkowym „wybuchem”, częściej stoi za nim cały zestaw mechanizmów psychologicznych. Młodzi ludzie potrafią hejtować np. z potrzeby rozładowania silnych emocji, zazdrości, chęci zemsty czy z powodu niskiej empatii. Środowisko internetu temu sprzyja, bo daje poczucie anonimowości, oddala konsekwencje od realnej osoby i osłabia poczucie odpowiedzialności.

Zrozumienie tych mechanizmów pomaga młodym ludziom nie tylko rozpoznawać szkodliwe zachowania, ale też nie dać się wciągnąć w spiralę agresji. Czego jeszcze dowiedzą się uczniowie z kursu? Przede wszystkim:

• zapoznają się z podstawowymi regulacjami prawnymi zakazującymi nienawistnych zachowań;
• zrozumieją, czym jest cyfrowa odpowiedzialność;
• nauczą się, jak reagować na hejt
• uzyskają informacje, gdzie szukać wsparcia, gdy doświadczą przemocy online.

Kurs – pomoc dla nauczycieli

Kurs w wersji dla nauczycieli to konkretna pomoc dydaktyczna. Nauczyciele nauczą się m.in, jak rozmawiać z młodzieżą o wolności słowa i cyfrowej odpowiedzialności, a także poznają sześć kroków, dzięki którym uczniowie będą mogli zareagować w sytuacji doświadczenia hejtu.

Młodzi ludzie powinni wiedzieć, że złość, smutek czy frustracja to naturalne reakcje – ale to nie one mogą decydować o tym, co piszą lub publikują w sieci. Z naszym kursem nauczyciele dowiedzą się: jak uczyć uczniów sposobów działania, gdy włączają się silne emocje, uświadamiać im wagę słów publikowanych w internecie oraz promować wartość empatycznej i odpowiedzialnej komunikacji.

Zapraszamy na OSE IT Szkołę, skorzystajcie z naszych bezpłatnych materiałów dotyczących hejtu i mowy nienawiści: 

• „Hejt czy szacunek? Ty tworzysz internet” – kurs dla uczniów szkół ponadpodstawowych
• „Między wolnością słowa a odpowiedzialnością. Jak uczyć młodzież rozpoznawania i reagowania na hejt” – kurs dla nauczycieli

Poznajcie też inne kursy dla uczniów i nauczycieli opracowane w ramach projektu „Broń się w necie”:

• „Dezinformacja” – kurs dla uczniów szkół ponadpodstawowych
• „Dezinformacja” – kurs dla nauczycieli
• „Radykalizacja” – kurs dla uczniów szkół ponadpodstawowych
• „Radykalizacja” – kurs dla nauczycieli

Źródło:

Ładna A. (red.), Kamiński K., Rosłaniec K., Wrońska A., Błażej M., Jankiewicz A., Konopczyński F., Nawrot M., (2025), „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, Warszawa: Państwowy Instytut Badawczy NASK [online, dostęp dn. 20.04.2026].