Cyfrowe życie uczniów to dziś codzienność. Rozmowy, rozrywka, nauka – to wszystko dzieje się też w sieci. Ale czy razem z aktywnością online rośnie świadomość, że internet „pamięta” każdy nasz krok? Lekcja o prywatności w sieci to nauka odpowiedzialności i budowania pozytywnych nawyków korzystania z urządzeń cyfrowych. Jak przeprowadzić takie zajęcia? Mamy dla Was gotowe materiały: e-kursy i scenariusze lekcji – znajdziecie je na naszej platformie Bezpieczni w sieci (bezpieczniwsieci.edu.pl).

Jakie dane publikujemy online?  

Czy Wasi uczniowie wiedzą, że każde kliknięcie, polubienie czy wyszukiwanie informacji w sieci tworzy cyfrowy ślad? W mediach społecznościowych i aplikacjach online bardzo łatwo udostępnić treści, które mogą zostać użyte w niewłaściwy sposób. Publikowanie zdjęć lub danych osobowych bez zastanowienia może prowadzić do poważnych problemów, takich jak kradzież danych, naruszenie wizerunku czy nękanie w sieci.

Prywatność w internecie ma różne oblicza. Część informacji o sobie przekazujemy świadomie, np. podczas zakładania kont w serwisach internetowych, gdy podajemy imię, nazwisko czy wiek. Jednocześnie wiele danych zbieranych jest bez naszej świadomości. Dzieje się tak podczas przeglądania stron internetowych, robienia zakupów online czy instalowania aplikacji.

Warto też pamiętać o tym, co sami publikujemy w mediach społecznościowych. Często pod wpływem emocji udostępniamy zdjęcia, komentarze lub filmiki. Takie treści mogą dotrzeć do osób spoza grona znajomych, zostać skopiowane lub wykorzystane w nieodpowiedni sposób, np. do ośmieszenia, kradzieży tożsamości lub szantażu.

Prywatne informacje i cyfrowy ślad

Jak zatem zarządzać swoją prywatnością w sieci? Koniecznie przypomnijcie swoim uczniom podstawowe zasady ochrony danych i poufnych informacji.

• Stosujcie silne hasła – długie, składające się z co najmniej 14 znaków, inne dla każdego konta.
• Strzeżcie prywatne dane – nie udostępniajcie w sieci poufnych informacji typu numer telefonu, adres pobytu, e-mail.
• Chrońcie się przed kradzieżą – aktualizujcie oprogramowanie, aplikacje, program antywirusowy. Pamiętajcie o wylogowaniu się z urządzenia, blokadzie telefonu, jeśli go nie używacie.
• Uważajcie na aplikacje i linki – często darmowa gra czy test osobowości online to sposób na zainfekowanie Waszego urządzenia złośliwym oprogramowaniem czy wyłudzenie danych.
• Zapoznajcie się z polityką prywatności – za każdym razem, gdy zaczynacie korzystać z nowego portalu lub aplikacji, spróbujcie dowiedzieć się, do jakich celów będą wykorzystywane Wasze dane i czy będą odpowiednio zabezpieczone.
• Pomyślcie, zanim coś opublikujecie – pamiętajcie, że nie wszystkie informacje powinny znaleźć się w sieci. Wiele udostępnionych danych wpłynie na Wasz cyfrowy ślad, który zostanie z Wami na długo.
• Zadbajcie o prywatność innych – nie publikujcie materiałów przedstawiających Waszych znajomych bez ich zgody.

Prywatność online: kursy dla uczniów i nauczycieli

Chcecie porozmawiać ze swoimi uczniami na temat konieczności ochrony prywatności w sieci? Na naszej platformie Bezpieczni w sieci znajdziecie bezpłatne kursy i scenariusze lekcji, które pomogą Wam przeprowadzić zajęcia dotyczące kształtowania zdrowych nawyków cyfrowych.

Platforma oferuje treści dla nauczycieli oraz uczniów klas 7–8 szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych. Z naszymi materiałami zdobędziecie wiadomości na temat aktualnych cyberzagrożeń. Pomożecie też swoim uczniom poszerzyć wiedzę i zainspirujecie ich do odpowiedzialnego korzystania z sieci, w tym dbania o swoją prywatność online. Zalogujcie się na platformie Bezpieczni w sieci, by mieć dostęp do kursów e-learningowych i scenariuszy lekcji.

Dzięki kursowi „Chronię dane w internecie” (dla uczniów klas 7–8 szkół podstawowych) oraz „Prywatność w cyfrowym świecie” (dla uczniów szkół ponadpodstawowych) młodzi użytkownicy sieci dowiedzą się:

• czym jest prywatność w sieci;
• jak wiele swoich danych – często nieświadomie – przechowują na różnych urządzeniach;
• co może im grozić, jeśli nie będą chronić swoich danych w internecie;
• jakie kroki pomogą im chronić swoją prywatność online.

Z kolei nauczyciele z naszych kursów na temat ochrony prywatności online dowiedzą się:

• jak wyglądają praktyki związane z zarządzaniem prywatnością w sieci;
• jak dorośli mogą kształtować pozytywne postawy dzieci w kontekście ochrony prywatności online;
• jakie zagrożenia wiążą się z niewystarczającą ochroną danych w internecie i jak się przed nimi chronić;
• jakie przykładowe usługi internetowe mogą mieć dostęp do naszych danych i do czego te dane mogą zostać wykorzystane.

Scenariusze lekcji

Na naszej platformie Bezpieczni w sieci oprócz kursów e-learningowych nauczyciele znajdą też podręczniki metodyczne, a w nich scenariusze lekcji adresowane do młodszych i starszych uczniów. Każdy scenariusz zawiera informacje dotyczące celu zajęć, materiałów niezbędnych do ich realizacji, szczegółowy plan lekcji wraz z kartami pracy dla uczniów oraz praktycznymi wskazówkami dla osoby prowadzącej zajęcia.

Ze scenariuszem lekcji „Chronię swoje dane w internecie” (dla uczniów klas 7–8 szkół podstawowych) pomożecie uczniom „na chłodno” zastanowić się nad tym, czym i dlaczego chcemy się dzielić w internecie z innymi oraz jakie mogą być tego skutki. Natomiast w materiale „Prywatność w cyfrowym świecie” (dla uczniów szkół ponadpodstawowych) znajdziecie propozycje aktywizujących ćwiczeń w grupach, dzięki którym młodzież zrozumie, jak ważne są umiejętności: chronienia swojej prywatności w sieci, wyznaczania własnych granic i radzenia sobie z emocjami w internecie.

Zalogujcie się na platformie Bezpieczni w sieci i odkryjcie nasze kursy e-learningowe oraz scenariusze lekcji. Materiały podzieliliśmy na osiem modułów tematycznych:

• cyberprzemoc,
• cyberzagrożenia,
• cyfrowe ślady i wizerunek online,
• fake newsy,
• nielegalne i szkodliwe treści w internecie,
• prywatność w cyfrowym świecie,
• cyfrowa higiena,
• gry cyfrowe.

Z naszych materiałów mogą korzystać uczniowie oraz nauczyciele, wychowawcy klas, pedagodzy szkolni, psychologowie, bibliotekarze i inne osoby pracujące z młodzieżą. Zachęcamy do nauki z platformą Bezpieczni w sieci!