Na naszej platformie edukacyjnej czekają na Was m.in. angażujące gry edukacyjne, które z pewnością rozwiną wiedzę i kompetencje cyfrowe młodzieży. Wszystkie propozycje na OSE IT Szkoła są bezpłatne i dostępne w każdej chwili. Wspomniane materiały dydaktyczne powstały w ramach realizowanego w NASK-PIB programu Ogólnopolska Sieć Edukacyjna (OSE). 

Pokolenie „always on” w świecie cyberzagrożeń

Młodzi użytkownicy sieci nie wyobrażają sobie życia bez internetu czy social mediów. Mimo to, są tak samo narażeni na cyberzagrożenia, jak dorośli. Ze względu na młody wiek nie dysponują jeszcze niezbędną wiedzą, doświadczeniem ani dojrzałością emocjonalną, które mogłyby ich uchronić przed niebezpiecznymi sytuacjami w cyfrowej przestrzeni.

Potwierdza to raport NASK „Nastolatki”. Dane pokazują, że przeciętny młody człowiek spędza online niemal jedną piątą doby, bo aż 5 godzin dziennie! Nastolatki przez dużą część czasu są „always on” – zawsze podłączeni do sieci i dostępni. Wielu z nich zasypia i budzi się ze smartfonem „w ręku”. Dodatkowo, z tego samego badania wynika, że ponad jedna czwarta młodych osób (28 proc.) doświadczyła przynajmniej jednej formy cyberataku (włamania na konta, kradzieży dóbr wirtualnych, ataków cyberprzestępców czy gróźb użycia przemocy w świecie realnym) (Ładna i in., 2025).

„Miasteczko 404” – edukacja i zabawa

W odpowiedzi na wyzwania online przychodzi gra edukacyjna „Miasteczko 404” poświęcona zdrowym nawykom funkcjonowania w sieci i świadomemu korzystaniu z nowych technologii. Nasz projekt to nie tylko edukacja, ale również angażująca zabawa. Wzmacnia kompetencje społeczne, refleksyjność i odpowiedzialność młodzieży w cyfrowym świecie.

Gra posiada dwa warianty. Jeden adresowany jest do uczniów klas 4–6 szkół podstawowych i jest grą rywalizacyjną w formie planszówki. Zabawę wygrywa ta osoba, która jako pierwsza pokona wyzwania i dojdzie do mety. Drugi zaś skierowany jest do starszych dzieci z klas 7–8 szkół podstawowych i ma postać gry kooperacyjnej. Wyzwania w tej wersji rozgrywki są nieco inne – uczniowie razem układają miasteczko. Odpowiadają przy tym na pytania, wykonują ćwiczenia oraz wykorzystują potencjał postaci, w które się wcielają.

„Miasteczko 404” składa się z pięciu stref tematycznych. Każda z nich odnosi się do innego obszaru higieny cyfrowej.

• Strefa cyberbezpieczeństwa dotyczy bezpiecznego korzystania z internetu i urządzeń ekranowych (typu smartfon, tablet, komputer itp.), ochrony danych oraz przeciwdziałania zagrożeniom cyfrowym. Uczniowie poznają, dlaczego tak ważne są takie działania jak: tworzenie silnych i długich haseł, bieżąca aktualizacja systemów czy dbanie o prywatność w sieci.
• Strefa cyfrowej higieny jest poświęcona równowadze pomiędzy światem online i offline. Gracze biorą „pod lupę” negatywne oddziaływanie ekranów na zdrowie, samopoczucie, sen i koncentrację. To przestrzeń, w której kluczowe są: relaks, aktywność fizyczna oraz umiejętność radzenia sobie z nadmiarem bodźców i danych.
• Strefa weryfikacji informacji zwraca uwagę na zdolność krytycznego myślenia. Chodzi o umiejętność weryfikacji źródeł i rozpoznawania dezinformacji, mądre oraz świadome udostępnianie treści oraz przeciwdziałanie manipulacji.
• Strefa zdrowych nawyków uczy graczy praktycznych strategii dbania o siebie. Oznacza to ustalanie i stosowanie się do limitów korzystania z urządzeń ekranowych, robienie sobie przerw od świata online, ograniczanie powiadomień do minimum oraz dbanie o relacje interpersonalne poza siecią.
• Strefa wiedzy przypomina, że edukacja w zakresie cyberbezpieczeństwa trwa całe życie i dotyczy wszystkich użytkowników internetu. W świecie cyfrowych technologii warto wiedzieć, które aktywności wspierają nasz rozwój i dobrostan, a które mogą je ograniczać.

Warto więc sięgnąć po grę „Miasteczko 404”, ponieważ idealnie wpisuje się ona w aktualne wyzwania wychowawcze dzieci i młodzieży związane z nadużywaniem czasu ekranowego, mediów społecznościowych czy ze stresem cyfrowym, a także bezpieczeństwem w sieci. Gra w przystępny i angażujący sposób pozwala poznać i dogłębnie przeanalizować problematykę cyberzagrożeń w bezpiecznym środowisku.

Edukacyjna misja pełna szyfrów i zagadek

Kolejnym pomysłem na atrakcyjne spędzanie wolnego czasu jest gra terenowa o internecie i cyberbezpieczeństwie – „Misja: uwolnić Ducha Pierwszego Informatyka” dostępna na OSE IT Szkole. Podobnie jak wcześniejsza propozycja, skierowana jest do starszych uczniów szkół podstawowych.

Gra stanowi wyzwanie, w którym liczy się nie tylko szybkość i spryt, ale także umiejętność współpracy oraz mądrego korzystanie z internetu. Scenariusz zabawy wygląda następująco: gracze są podzieleni na drużyny. Ich cel to odnalezienie w jak najkrótszym czasie artefaktów niezbędnych do sprowadzenia Ducha Pierwszego Informatyka do domu. Zadanie nie jest łatwe! Na uczestników czekają starożytne istoty, ukryte pułapki, szyfry, zagadki oraz niebezpieczne fragmenty kodu. Gracze muszą zmierzyć się z wyzwaniami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa i cyfrowej higieny, a także odeprzeć ataki uczniów wcielających się w role podstępnej zgrai złośliwego oprogramowania i cyberprzestępców.

„Misja: uwolnić Ducha Pierwszego Informatyka” to edukacja poprzez zabawę. Uczestnicy zabawy nauczą się zgłaszać incydenty bezpieczeństwa, poznają zasady cyfrowej higieny oraz opanują zdolność budowania zdrowych nawyków cyfrowych. Pomimo że gra została stworzona z myślą o starszych dzieciach, mogą być w nią zaangażowani również dorośli – np. opiekunowie, rodzice czy nauczyciele. To świetna zabawa i cenna dawka wiedzy o cyberbezpieczeństwie dla wszystkich – niezależnie od wieku.

Kompetencje cyfrowe są obecnie jednymi z kluczowych umiejętności współczesnego człowieka. Pamiętajmy, że dobre nawyki korzystania z technologii zostaną z nami przez lata, dlatego warto je budować już teraz – wakacje są ku temu świetną okazją!

Źródła:

„Dzień Dziecka – zabawa i nauka z OSE IT Szkołą”, (2026), artykuł na stronie it-szkola.edu.pl [online, dostęp dn. 5.08.2026].

Ładna A. (red.), Kamiński K., Rosłaniec K., Wrońska A., Błażej M., Jankiewicz A., Konopczyński F., Nawrot M., (2025), „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, Warszawa: Państwowy Instytut Badawczy NASK [online, dostęp dn. 5.08.2026].

„Miasteczko 404” – gra edukacyjna na temat cyfrowej higieny!”, (2026), artykuł na stronie it-szkola.edu.pl [online, dostęp dn. 5.08.2026].

„Misja: uwolnić Ducha Pierwszego Informatyka – premiera scenariusza gry terenowej!”, (2025), artykuł na stronie it-szkola.edu.pl [online, dostęp dn. 5.08.2026].