Już wkrótce, bo 25 stycznia, będziemy obchodzić Dzień Kryptologii. Święto ustanowiono w 2007 r. – w 75. rocznicę złamania szyfru Enigmy. Z tej okazji przypominamy osiągnięcia wybitnych polskich kryptologów, ale też zachęcamy dzieci i młodzież do poznania zasad tworzenia szyfrów, które chronią nasze dane i informacje.

Ferie to doskonały czas na eksperymenty i nowe wyzwania – nauka szyfrowania z OSE IT Szkołą może być idealnym pomysłem na zimową przygodę!

Czym jest kryptologia?

Kryptologia to nauka o szyfrowaniu, która obejmuje zarówno tworzenie kodów (kryptografię), jak i ich łamanie (kryptoanalizę). Najprościej mówiąc, kryptologia pomaga tak zabezpieczyć dane, aby mogły je odczytać tylko osoby posiadające odpowiedni klucz.  

Wyobraźcie sobie, że zapisujecie na kartce sekretne zdanie, ale w taki sposób, że tylko Wy i ktoś bliski odczytacie zaszyfrowaną wiadomości, np. dzięki specjalnej tabeli zamiany liter. Tak działają szyfry – od najprostszych, które można wykonać ręcznie, po bardzo skomplikowane algorytmy komputerowe, które chronią nasze dane w internecie.

Kryptologia to jednak nie tylko umiejętność rozwiązywania zagadek, łamania szyfrów, tworzenia własnych tajnych komunikatów, ale narzędzie do lepszego zrozumienia, jak działa bezpieczeństwo w sieci i jak dbać o ochronę danych w cyfrowym świecie.

Ciekawostki ze świata szyfrów

Z kryptologią łączy się wiele fascynujących historii. Jedną z nich jest złamanie szyfru niemieckiej maszyny kodującej Enigma, używanej w czasie II wojny światowej. Tego przełomowego odkrycia dokonali polscy matematycy i kryptolodzy – Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy Różycki, studenci z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Możliwość odczytywania zakodowanych komunikatów przyczyniła się do skrócenia wojny i uratowania wielu ludzi.

Ale kryptologia to przygoda dla każdego, nie tylko dla matematycznych geniuszów. Podstawowe zasady szyfrowania może zrozumieć każde dziecko. Przykładowo Szyfr Cezara polega na przesunięciu liter o pewną liczbę oczek w alfabecie – jeśli przesuniemy „A” o trzy litery, to zamiast „A” uzyskamy „D”.

Inny klasyk szyfrowania to Alfabet Morsa’a. Litery tworzą kombinacje kropek (·) i kresek (–), np. A to (·–), B to (–···), C to (–·–·), SOS to (···– – –···).

Kryptologia to doskonała zabawa, a przy okazji nauka logiki i myślenia analitycznego, która w przyszłości może przerodzić się w pasję tworzenia zabezpieczeń w cyfrowym świecie.

OSE IT Szkoła – kursy dla pasjonatów szyfrowania

Umiejętność szyfrowania to ważna część kompetencji cyfrowych. Chcecie na chwilę zamienić się w specjalistę od tajnych kodów i dowiedzieć się: na czym polega zabezpieczanie informacji, jak działa podpis elektroniczny, w jaki sposób algorytmy wykorzystywane są w metodach szyfrowania? A może szukacie ciekawych informacji na temat dokonań wybitnych polskich kryptologów?

Na naszej platformie e-learningowej OSE IT Szkoła znajdziecie kursy online, które w prosty i zrozumiały sposób przybliżają świat kryptologii.

Dzień Kryptologii to dobry moment, by rozpocząć przygodę z szyfrowaniem. Kto wie, może właśnie nauka z OSE IT Szkołą to pierwszy krok do zdobycia umiejętności, które pomogą Wam w przyszłości chronić dane online wszystkich użytkowników sieci.

Inne aktualności

Zobacz więcej

Zimowa Akademia OSE: twórz silne hasła

21.01.2026

Ferie zimowe to idealny moment, by złapać oddech, a przy okazji zdobyć praktyczne (cyber)umiejętności. Dołączcie do Zimowej Akademii OSE i odkryjcie, jak mądrze, zdrowo i bezpiecznie korzystać z internetu oraz urządzeń cyfrowych.

ABC cyberbezpieczeństwa 2.0 – praktyczny poradnik dla każdego użytkownika internetu

20.01.2026

Skorzystajcie z naszego bezpłatnego, kompleksowego i praktycznego poradnika, który w przystępny sposób wyjaśnia, jak bezpiecznie funkcjonować w cyfrowym świecie.

Rok 2025 w OSE!

31.12.2025

Ostatni dzień roku to doskonała okazja do podsumowań. Przeczytajcie, jak wiele inicjatyw udało nam się zrealizować w 2025 r. w ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE)!

Kursy wybrane dla Ciebie

Wybierz poziom edukacyjny i sprawdź spersonalizowane rekomendacje kursów.