Biblioteka publikacji

Nowe zjawiska w sieci, bezpieczeństwo dzieci i młodzieży online i funkcjonowanie w wirtualnej rzeczywistości – to tylko niektóre tematy poruszane w naszych poradnikach, raportach i broszurach. Skorzystaj z wiedzy ekspertów i dowiedz się więcej.
51 Publikacje

Wszystkie publikacje

Macelina Król i uczniowie ze Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Gierałtowie

Scenariusz gry planszowej „Przygody brzydkiego kaczątka”

„Przygody brzydkiego kaczątka” to gra planszowa nagrodzona w konkursie „Smartfon w książce czy książka w smartfonie? Pomysł – Projekt – Inspiracja”. Gra sprawdza znajomość lektury, wprowadza zdrową rywalizację i uczy, czym jest tolerancja. Bawcie się z OSE i pomóżcie kaczątku odnaleźć szczęście!

Gabriela Loch i uczniowie Szkoły Podstawowej w Landzmierzu

 Scenariusz gry planszowej „Niesamowite przygody 10 skarpetek”

Jak sprawdzić wiedzę uczniów na temat lektury, a przy tym dobrze się bawić? Skorzystaj ze scenariusza gry „Niesamowite przygody 10 skarpetek” nagrodzonego w konkursie „Smartfon w książce czy książka w smartfonie? Pomysł – Projekt – Inspiracja”. Zainspiruj się z OSE i zamień lekcję w przygodę!

Kinga Kaczmarek, Agnieszka Wrońska (red.)

Publikacja „Zainspiruj się z OSE. Smartfon w książce czy książka w smartfonie? Pomysł – Projekt – Inspiracja” (2020)

Publikacja przedstawia prace nagrodzone w konkursie OSE „Smartfon w książce czy książka w smartfonie? Pomysł – Projekt – Inspiracja”. Nauczyciele znajdą tutaj opisy scenariuszy lekcji na różnych etapach edukacyjnych, instrukcje przygotowania gier planszowych dla najmłodszych oraz prace graficzne: zaprojektowane przez uczniów propozycje okładek książek i czytelniczych memów.

Agnieszka Wrońska, Marek Sowala (red.)

Poradnik „Bezpieczeństwo online w szkołach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej” – część 2 (2020)

Poradnik wskazuje kolejne zagrożenia, na jakie mogą być narażeni użytkownicy sieci, m.in. patostreaming, flaming, hejt. Ponadto zostały tutaj omówione zagadnienia ochrony wizerunku czy prawa do bycia zapomnianym. Nauczyciele i dyrektorzy znajdą w publikacji również pomocne procedury reagowania na zagrożenia.

Agnieszka Wrońska, Marek Sowala (red.)

Poradnik „Bezpieczeństwo online w szkołach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej” – część 1 (2020)

W publikacji przedstawione zostały wybrane zagrożenia, na jakie mogą być narażeni uczniowie podczas korzystania z sieci, oraz procedury reagowania w przypadku ich wystąpienia. W poradniku poruszono zagadnienia dotyczące m.in. nadużywania internetu i gier, sextingu, nielegalnych treści czy cyberprzemocy.

Anna Borkowska, Marta Witkowska

Poradnik „Sharenting i wizerunek dziecka w sieci” (2020)

Przygotowana przez ekspertów Akademii NASK publikacja omawia zjawisko sharentingu oraz przedstawia zagrożenia, jakie mogą być związane z nierozważnym udostępnianiem wizerunku dziecka w sieci. Rodzice znajdą w poradniku także praktyczne wskazówki, jak pomagać dziecku w budowaniu pozytywnego wizerunku w sieci.

Julia Piechna

Poradnik „Szkodliwe treści w internecie. NIE AKCEPTUJĘ, REAGUJĘ!” (2019)

Publikacja przedstawia zagadnienia związane ze szkodliwymi treściami, z jakimi mogą się spotkać dzieci w internecie. Materiały omawiają wybrane niebezpieczne zjawiska oraz ich wpływ na nieletnich. Publikacja przygotowana przez ekspertów Akademii NASK w ramach kampanii #NieZagubDzieckawSieci, realizowanej przez NASK i Ministerstwo Cyfryzacji.

Anna Kwaśnik

Poradnik „Sexting i nagie zdjęcia. Twoje dziecko i ryzykowne zachowania online” (2019)

Poradnik przygotowany przez ekspertów Akademii NASK omawia zjawisko sextingu. W publikacji przybliżono niebezpieczeństwa związane z podejmowaniem przez dzieci i młodzież ryzykownych zachowań w sieci. Materiały zawierają również wskazówki, co zrobić, gdy dziecko stanie się ofiarą lub sprawcą sextingu.

Maciej Tanaś, Wojciech Kamieniecki, Marcin Bochenek, Agnieszka Wrońska, Rafał Lange, Mariusz Fila, Bartosz Loba

Raport „NASTOLATKI 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów” (2019)

Raport przedstawia wyniki ogólnopolskich badań uczniów przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Badawczy NASK (edycja 2018 i 2019 r.). Publikacja prezentuje informacje dotyczące praktyk, postaw i opinii nastolatków wobec internetu. Raport odpowiada na szereg pytań związanych z rolą internetu w życiu nastolatków.  

Rafał Lange, Agnieszka Ładana, Agnieszka Wrońska, Filip Konopczyński, Mariola Kowalczyk, Urszula Rybicka

Raport „Rodzice NASTOLATKÓW 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania społecznego” (2019)

Publikacja przedstawia raport z ogólnopolskiego badania społecznego, będącego kontynuacją projektu badawczego „Nastolatki 3.0”, w którym udział wzięli rodzice respondentów. Eksperci NASK przeanalizowali zachowanie rodziców jako użytkowników internetu, a także ich wiedzę i opinię na temat działań ich dzieci online.

Anna Borkowska

Poradnik „Cyberprzemoc. Włącz blokadę na nękanie” (2019)

Poradnik dla rodziców omawia problem cyberprzemocy wśród młodych użytkowników sieci. Przedstawiona zostaje skala zjawiska, prawne aspekty i konsekwencje oraz praktyczne porady dotyczące działań pomagających chronić dzieci i młodzież. Publikacja przygotowana przez ekspertów Akademii NASK w ramach kampanii #NieZagubDzieckawSieci, realizowanej przez NASK i Ministerstwo Cyfryzacji.

Marta Witkowska

Poradnik „FOMO i nadużywanie nowych technologii” (2019)

Publikacja porusza zagadnienie związane ze zjawiskiem nazywanym FOMO – lęk przed odłączeniem od sieci. Poradnik omawia problem nadużywania nowych technologii przez dzieci i młodzież. W materiale znajdują się również porady, jak pomóc dziecku zrównoważyć aktywności online i offline. Publikacja przygotowana przez ekspertów Akademii NASK w ramach kampanii #NieZagubDzieckawSieci, realizowanej przez NASK i Ministerstwo Cyfryzacji.

Jacek Pyżalski (red.)

Raport „Pozytywny internet i jego młodzi twórcy” (2019)

Publikacja przedstawia wyniki badań jakościowych 100 młodych twórców internetowych. Raport jest próbą odpowiedzi na pytanie związane ze sposobem, w jaki młodzi ludzie twórczo wykorzystują potencjał internetu. Publikacja podejmuje również temat problemów i zagrożeń związanych z aktywnością młodych internautów. Badanie zostało zrealizowane przez zespół ekspertów Akademii NASK.  

Agnieszka Wrońska, Rafał Lew-Starowicz, Anna Rywczyńska (red.)

Publikacja „Edukacja – relacja – zabawa. Wieloaspektowość internetu w wymiarze bezpieczeństwa dzieci i młodzieży” (2019)

Książka przedstawia zagadnienia związane z zagrożeniami oraz możliwościami, jakie wiążą się z korzystaniem z internetu przez młodych użytkowników. Publikacja podzielona została na dwie części, dotyczące społecznych i prawnych kontekstów internetu oraz wybranych aspektów ochrony dzieci i młodzieży w sieci. Materiał został wydany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji w ramach programu Erasmus+.

Rafał Lange, Agnieszka Ładna, Filip Konopczyński, Mariola Kowalczyk

Publikacja „Patostreamy w opinii polskich internautów” (2019)

Publikacja przedstawia raport z ogólnopolskich społecznych badań opinii internautów na temat zjawiska patostreamingu. Przeprowadzone przez ekspertów Państwowego Instytutu Badawczego NASK badania ukazują skalę występowania, osobiste doświadczenie oraz ocenę zjawiska patostreamingu przez użytkowników sieci.

Cyberpolicy NASK

Publikacja „Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej. Państwo. Społeczeństwo. Polityka. Biznes” (2019)

Publikacja omawia zagadnienia dotyczące dezinformacji oraz związanych z tym zjawiskiem wyzwań. Materiały przedstawią, m.in. czym jest dezinformacja, jaki wpływ na nią ma internet, jakie są działania zapobiegawcze oraz dlaczego wierzymy w fałszywe informacje.   

Zespół CERT POLSKA

Poradnik „Jak się nie dać złapać w sieci nieuczciwych sprzedawców” (2019)

Poradnik zespołu CERT Polska przedstawia praktyczne wskazówki, na co zwracać uwagę i czego się wystrzegać, aby bezpiecznie kupować w sieci. Omówione zagadnienia pozwolą na zabezpieczenie się przed internetowymi oszustami oraz podpowiedzą, co zrobić w przypadku dokonania zakupu w fałszywym sklepie.

Anna Rywczyńska, Szymon Wójcik (red.)

Kompendium „Bezpieczeństwo dzieci online” (2018)

Kompendium dla rodziców i profesjonalistów. Przedstawia m.in. zagadnienia związane z bezpieczeństwem dzieci online, diagnozę zjawisk społecznych zachodzących w sieci, analizę ryzykownych sytuacji oraz przyczyny i sposoby zapobiegania zagrożeniom. Publikacja przygotowana przez Polskie Centrum Programu Safer Internet.

Anna Rywczyńska, Przemysław Jaroszewski

Poradnik „Internet zabawek” (2018)

Publikacja omawia zagadnienia związane z zabawkami najnowszej generacji, które przynależą do dziedziny IOT – Internet of Things. Książka jest przewodnikiem dla rodziców i opiekunów, którzy rozważają zakup „inteligentnej zabawki”. Poradnik został przygotowany przez ekspertów Akademii NASK oraz CERT Polska.

Joanna Lizut, Agnieszka Wrońska (red.)

Publikacja „Standard bezpieczeństwa online placówek oświatowych” (wydanie II) (2018)

Rozszerzona edycja wydania z 2015 r. omawia zagadnienia związane z bezpieczeństwem online placówek oświatowych. Publikacja została przygotowana przez zespół ekspertów Państwowego Instytutu Badawczego NASK i Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka w Warszawie, w ramach projektu „Działania na rzecz bezpiecznego korzystania z internetu”.

Generalny Inspektorat Ochrony Danych Osobowych

Podręcznik „Gotowi na RODO” (2018)

Publikacja została opracowana przez Generalny Inspektorat Ochrony Danych Osobowych we współpracy z Narodowym Instytutem Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Podręcznik omawia RODO, przybliża wiadomości dotyczące znowelizowanych przepisów oraz w przystępny sposób tłumaczy, jak działać w nowym otoczeniu prawnym.

Urząd Ochrony Danych Osobowych

Poradnik „Ochrona danych osobowych w szkołach i placówkach oświatowych” (2018)

Publikacja przedstawia pomocne informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych przez szkoły i placówki oświatowe. Poradnik został przygotowany przez Urząd Ochrony Danych Osobowych we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej.

Kinga Sochocka, Karolina Van Laere

Lubię to! Nastolatki w mediach społecznościowych (13–15 lat) (2018)

Zbiór scenariuszy dla nauczycieli uczniów w wieku 13–15 lat. Materiały dotyczą zagadnień związanych z odpowiednim korzystaniem z mediów społecznościowych. Scenariusze odnoszą się do takich tematów jak m.in. budowanie oraz zarządzanie wizerunkiem w social mediach, cyfrowa tożsamość, pozytywne wykorzystanie mediów społecznościowych w szkole.

Kinga Sochocka, Karolina Van Laere

Lubię to! Nastolatki w mediach społecznościowych (16–18 lat) (2018)

Zestaw scenariuszy, pomocnych w przeprowadzeniu lekcji na temat odpowiedzialnego korzystania z mediów społecznościowych. Materiały skierowane są do nauczycieli starszych uczniów, którzy dowiedzą się m.in. jak dbać o swój wizerunek w sieci, jakie są korzyści związane z użytkowaniem internetu i social mediów oraz jak wykorzystać je w edukacji.

Anna Borkowska, Marta Witkowska

Poradnik „Media społecznościowe w szkole” (2017)

Publikacja skierowana jest do nauczycieli rozpoczynających działania w social mediach. Poradnik podejmuje tematykę bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z mediów społecznościowych w szkole oraz omawia najpopularniejsze serwisy. Materiał został przygotowany przez ekspertów Akademii NASK.

Wojciech Kamieniecki, Marcin Bochenek, Maciej Tanaś, Agnieszka Wrońska, Rafał Lange, Mariusz Fila, Bartosz Loba, Filip Konopczyński

Publikacja „Raport z badania Nastolatki 3.0” (2017)

Publikacja przedstawia wybrane wyniki ogólnopolskiego badania, przeprowadzonego przez Państwowy Instytut Badawczy NASK we wrześniu 2016 r. Raport omawia zachowania nastoletnich użytkowników internetu, wskazuje m.in. jak często korzystają z sieci, ile czasu w niej spędzają oraz do jakich działań ją wykorzystują.

Anna Borkowska

Poradnik „Dzieci w świecie gier komputerowych” (2016)

Gry komputerowe i wideo mają miliony fanów na całym świecie – również wśród dzieci i młodzieży. Poradnik zapoznaje rodziców ze światem gier, ich typami, korzyściami z grania oraz niebezpieczeństwami, na które mogą być narażone dzieci w przestrzeni wirtualnej. Publikacja została opracowana przez Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Monika Gajewska-Pol, Anna Maj, Martyna Różycka, Anna Rywczyńska, Krzysztof Silicki

Poradnik „Jak zapewnić uczniom bezpieczeństwo w internecie” (2016)

Publikacja adresowana do nauczycieli przedstawia informacje związane z bezpieczeństwem młodych użytkowników w sieci. W poradniku omówione zostały m.in. zagadnienia związane z cyberzagrożeniami, szanse oraz zagrożenia, jakie oferuje swoim użytkownikom internet. Materiał opracowany został w ramach projektu Cyfrowobezpieczni.pl przez zespół ekspertów Państwowego Instytutu Badawczego NASK.

Zuzanna Polak, Martyna Różycka, Michał Marańda, Michał Szeląg

Poradnik „Zagrożenia internetowe. Wybrane zjawiska” (2015)

Rozszerzona edycja poprawionego zeszytu z serii „Internet – Edukacja – Bezpieczeństwo”. Przygotowana przez zespół Dyżurnet.pl publikacja adresowana jest do rodziców i profesjonalistów. Prezentuje zagadnienia związane z bezpieczeństwem w sieci, regulacjami prawnymi oraz sposobami na reagowanie i przeciwdziałanie zagrożeniom.

Polskie Centrum Programu SaferInternet

Poradnik „Pomyśl, zanim kupisz” (2015)

Materiały zawarte w publikacji przedstawiają porady dotyczące bezpiecznych zakupów online. Dorośli użytkownicy sieci znajdą tu informacje, jak dokonywać rozważnych zakupów, opis wirtualnych zagrożeń, a także wskazówki jak uchronić przed nimi najmłodszych oraz gdzie zwrócić się o pomoc.

Julia Gursztyn, Maciej Kępka, Michał Marańda i in.

Kompendium „Bezpieczeństwo dzieci online” (2014)

Publikacja skierowana jest do rodziców i profesjonalistów. Przedstawia aktualne zagadnienia związane z bezpieczeństwem dzieci w internecie. Zawiera informacje o profilaktyce i reagowaniu na wirtualne zagrożenia. Kompendium zostało przygotowane przez Polskie Centrum Programu Safer Internet. Partnerem publikacji jest Fundacja Orange.

Joanna Lizut (red.)

Publikacja „Zagrożenia cyberprzestrzeni. Kompleksowy program dla pracowników służb społecznych” (2014)

Publikacja przygotowana w ramach projektu realizowanego przez Wyższą Szkołę Pedagogiczną im. Janusza Korczaka w Warszawie. Materiały omawiający cyberzagrożenia jest kompleksowym programem dla pracowników służb społecznych. Współautorami poradnika są eksperci Państwowego Instytutu Badawczego NASK.

Michał Dyląg

Poradnik „Korzystanie z telefonów komórkowych w szkole. Zarządzanie szansami i zagrożeniami” (2013)

Poradnik omawia różne aspekty korzystania z telefonu komórkowego w szkole. Podpowiada, jak wystrzegać się zagrożeń oraz jak wykorzystać szanse, jakie oferuje narzędzie. Materiały opracowane przez Austrian Institute for Applied Telecommunications (OIAT). Polska wersja została przygotowana przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji w ramach projektu „W świecie cyfrowym – szkolenia, warsztaty, kursy” wspieranego przez Ministra Administracji i Cyfryzacji.

Polskie Centrum Programu SaferInternet

Poradnik „Nadmierne korzystanie z komputera i Internetu przez dzieci i młodzież” (2012)

Publikacja omawia problem nadmiernego korzystania z komputera i sieci przez młodych użytkowników. Przedstawia opis problemu, przypadków nadużywania internetu oraz profilaktyki. Poradnik został przygotowany przez Polskie Centrum Programu Safer Internet. Partnerem publikacji jest Fundacja Orange.

Łukasz Wojtasik (red.)

Poradnik „Jak reagować na cyberprzemoc – poradnik dla szkół” (wydanie II) (2012)

Publikacja przedstawia praktyczne porady dotyczące działań na rzecz zapobiegania cyberprzemocy w szkole. W poradniku znajdują się m.in. informacje o procedurach reagowania na przemoc, standardy bezpieczeństwa szkolnej infrastruktury informatycznej, analiza przepisów chroniących ofiary cyberprzemocy. Materiał przygotowany przez Polskie Centrum Programu Safer Internet.

Infografiki o cyberzagrożeniach

Infografiki zostały przygotowane przez ekspertów Akademii NASK i OSE. Materiały ukazują skalę cyberzagrożeń, na jakie narażone są dzieci i młodzież. Zaprezentowane zostały m.in. zjawiska związane z FOMO oraz uzależnieniami od nowych technologii, naruszeniem prywatności, patostreamingiem.

Infografiki o mediach społecznościowych

Przygotowane przez ekspertów Akademii NASK infografiki prezentują działania dzieci i młodzieży w mediach społecznościowych. Wśród infografik znajdziemy informacje m.in. o podejściu młodych użytkowników sieci do social mediów, pozytywnych aspektach tego medium, czy wiadomości o tym, które media cieszą się największą popularnością wśród dzieci i młodzieży.

Infografiki dotyczące użytkowania nowych technologii

Przygotowane przez ekspertów Akademii NASK oraz OSE materiały przedstawiają informacje dotyczące korzystania z nowych technologii przez nastoletnich użytkowników. Infografiki prezentują m.in. zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń mobilnych, dane dotyczące popularności smartfonów wśród nastolatków.

Infografiki z wynikami badań raportu „Nastolatki 3.0”

Materiały przedstawiają graficzny obraz wyników z badań raportu „Nastolatki 3.0”. Infografiki przedstawiają informacje dotyczące działań młodzieży w sieci. Materiał został przygotowany przez ekspertów Akademii NASK.

Broszura „Zapobieganie – reagowanie”

Publikacja przygotowana została w ramach cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie” przez ekspertów Akademii NASK. Materiał przedstawia zagadnienia związane z nielegalnymi treściami w sieci, z jakimi mogą się zetknąć młodzi użytkownicy. W broszurze znajdują się m.in. informacje jak rozmawiać z dzieckiem o bezpiecznym korzystaniu z internetu oraz gdzie zgłaszać niepokojące nas treści. 

Broszura „Hazard online wśród młodzieży”

Materiał przygotowany przez ekspertów Akademii NASK jest częścią cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie”. Broszura omawia problem uzależnienia nastolatków od gier hazardowych. Publikacja zawiera m.in. informacje o symptomach uzależnienia, które powinny zaniepokoić rodziców/opiekunów, informacje, gdzie uzyskać pomoc.

Broszura „Gry komputerowe”

Materiał przygotowany przez ekspertów Akademii NASK jest częścią cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie”. Broszura przedstawia zagadnienia związane z grami komputerowymi. W publikacji znajdują się m.in. wskazówki jak kształtować u dzieci pozytywne postawy związane z graniem. W broszurze znajdują się również wyjaśnienia oznaczeń, informujących o potencjalnie szkodliwych treściach, które znajdują się na opakowaniach gier.

Broszura „Cyberprzemoc, cz. 1”

Publikacja obejmuje pierwszą część materiałów o cyberprzemocy wydaną w cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie”. Broszura porusza problem zjawiska cyberprzemocy, jej wybranych przejawów oraz sposobów jak postępować w przypadkach ujawnienia cyberprzemocy w szkole. Materiał został przygotowany przez ekspertów Akademii NASK.

Broszura „Cyberprzemoc, cz. 2”

Publikacja przygotowana została w ramach cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie” przez ekspertów Akademii NASK. Materiał przedstawia drugą część broszury omawiającej zagrożenia związane z cyberprzemocą. W broszurze znajdują się m.in. procedura reagowania wobec ofiar cyberprzemocy oraz informacje, gdzie szukać pomocy.

Broszura „Seksting”

Materiał przygotowany przez ekspertów Akademii NASK jest częścią cyklu „Zagrożenia w internecie. Zapobieganie – reagowanie”. Broszura omawia zjawisko sextingu oraz zagrożenia, jakie mogą być z nim związane. W publikacji znajdują się również informacje, gdzie uzyskać pomoc w razie wystąpienia zagrożenia związanego z sextingiem.

Broszura „Fake newsy, bańki informacyjne, teorie spiskowe”

Publikacja przedstawia informacje dotyczące fałszywych informacji, które dezinformują społeczeństwo w sieci, teorii spiskowych oraz bańki filtrującej. W broszurze znajdują się również porady, jak oddzielić fałszywe informacje od tych prawdziwych. Materiał został przygotowany przez ekspertów Akademii NASK.

Ulotka „Chroń swoje dane”

Materiał Urzędu Ochrony Danych Osobowych przedstawia porady dotyczące bezpieczeństwa danych. Ulotka przedstawia zasady, o których należy pamiętać, aby zachować bezpieczeństwo swoich danych zarówno w sieci, jak i świecie offline.

Ulotka „Pięć porad dla nastolatków”

Opracowane przez ekspertów Akademii NASK porady zawierają informacje, które pomogą młodym użytkownikom sieci dbać o swoje bezpieczeństwo zarówno podczas wakacji, jak i cały rok. Nastolatki znajdą w ulotce m.in. porady dotyczące bezpiecznego korzystania z publicznej sieci Wi-Fi, poznawania nowych osób, czy dokonywania zakupów online.

Ulotka „Wizerunek online w wakacje”

Przygotowana przez ekspertów Akademii NASK ulotka przedstawia rady dotyczące bezpiecznego korzystania z urządzeń mobilnych podczas wakacji. Ulotka przeznaczona jest do druku.

Plakat „Fake newsy”

Plakat przygotowany przez ekspertów Akademii NASK przedstawia porady, o których warto pamiętać, czytając informacje znalezione w internecie. Dzięki zawartym na plakacie wiadomościom młodzi użytkownicy sieci uchronią się od niebezpieczeństw związanych z dezinformacją oraz fake newsami.

Plakat „Dekalog cyfrowego obywatela”

Grafika przedstawia dziesięć praw oraz dziesięć obowiązków, o których powinien pamiętać każdy użytkownik internetu.